Wat is cholesterol?
Cholesterol is een onmisbare bouwstof voor uw lichaam. U heeft het nodig voor de aanmaak van lichaamscellen, gal en hormonen.
Verpakking van cholesterol
Cholesterol wordt in het lichaam verpakt in lipoproteïnen. Deze verpakking is nodig om het cholesterol via het bloed naar plekken in het lichaam te vervoeren. Er zijn twee belangrijke soorten verpakkingen: LDL en HDL. De verpakking bepaalt of het cholesterol ‘slecht’ of ‘goed’ is.
Slecht LDL-cholesterol
Overtollig LDL-cholesterol stapelt op in de vaatwand. Hierdoor vernauwen de bloedvaten. Op langere termijn treedt dan een hartinfarct of een herseninfarct op. LDL heet daarom 'slecht' cholesterol. Daar moet u dus vooral niet te veel van hebben.
Goed HDL-cholesterol
Het HDL voert zoveel mogelijk overtollig cholesterol af naar de lever. Vervolgens wordt het HDL-cholesterol opnieuw gebruikt of het verlaat ons lichaam via de ontlasting. Het HDL-cholesterol is dus een goede ‘schoonmaker’: hoe meer HDL u heeft, hoe gezonder!
Cholesterol en triglyceriden
Triglyceriden zijn vetten in het bloed. Triglyceriden kunnen, net als LDL, opstapelen in de vaatwand. Triglyceriden maken het slechte LDL-cholesterol ‘agressiever’ en verlagen het goede HDL-cholesterol.
Hoeveel cholesterol heb ik nodig?
Zorg dat u de streefwaarden haalt. Met die waarden zijn het cholesterol én de triglyceriden geen risico voor hart- en vaatziekten.
Laat alle waarden meten
Zorg dat u de streefwaarden haalt. Met die waarden zijn het cholesterol én de triglyceriden geen risico voor hart- en vaatziekten.
Alleen het totaal cholesterol is niet voldoende om uw risico te bepalen. In ieder geval moet u ook uw gehalte HDL-cholesterol weten. Bespreek de uitslag en uw familiegeschiedenis met uw arts.
Bij een verdenking op erfelijk hoog cholesterol zal de arts u doorverwijzen naar een specialist. Dit staat in de richtlijnen van huisartsen (NHG-standaard) beschreven.
Streefwaarden cholesterol en triglyceriden
| Totaal cholesterol (TC) | minder dan | 5 mmol/liter |
| HDL | méér dan | 1 mmol/liter |
| Verhouding (Ratio) | minder dan | 4 |
| LDL | minder dan | 3 mmol/liter* |
| Triglyceriden | minder dan | 2 mmol/liter |
* Als u ook andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten heeft, bijvoorbeeld een hoge of diabetes, is de streefwaarde voor LDL-cholesterol lager (minder dan 2,5 mmol/liter).
Toelichting waarden
- Totaal cholesterol (TC) = HDL + LDL + VLDL.
VLDL is een voorloper van LDL-cholesterol. VLDL wordt uiteindelijk omgezet in LDL. - HDL = Goed cholesterol
- Ratio = Totaal cholesterol gedeeld door HDL
De ratio is de verhouding tussen uw ‘goede’ HDL-cholesterol en uw ‘slechte’ LDL-cholesterol. De uitkomst is een maat voor de kans op hart- en vaatziekten. - LDL = Slecht cholesterol
- Triglyceriden = Vetten in het bloed
Hoe krijg ik cholesterol binnen?
Ongeveer 25% van het totale lichaamscholesterol haalt u uit uw voeding. De rest maakt het lichaam zelf aan.
Cholesterolstofwisseling
- Het cholesterol uit uw voeding wordt via de darmen opgenomen in het bloed en naar de lever vervoerd.
- De lever maakt het grootste deel van het cholesterol zelf.
- Het cholesterol wordt via de bloedbaan vervoerd naar lichaamscellen, waar het dient als bouwstof.
- Het HDL voert zoveel mogelijk overtollig cholesterol uit de bloedbaan terug naar de lever.
- Het cholesterol dat niet door het HDL opgeruimd kan worden, stapelt op in de vaatwand. Hierdoor vernauwen de bloedvaten. Op langere termijn treden dan hart- en vaatproblemen op.
- Een deel van het cholesterol verlaat het lichaam via de ontlasting.
