Ventrikelseptumdefect (VSD)

Wat is een ventrikelseptumdefect?

Ventrikelseptumdefect (VSD) is een bouwfout van het hart.

Het hart bestaat uit twee kamers en twee boezems. Tussen de twee boezems en kamers bevindt zich een tussenschot dat de boezems van elkaar scheidt.

• tussenschot = septum
• boezem= atrium

Een gaatje in het tussenschot tussen de twee kamers is een Ventrikel Septum Defect (VSD).

Hoe ontstaat de afwijking?

Wat zijn de gevolgen?

Bloed met zuurstof stroomt van de linkerkamer door het gaatje naar de rechterkamer. In de rechterkamer mengt het bloed met zuurstof zich met het bloed zonder zuurstof. Het hart pompt het vermengde bloed naar de longen. Via de longen stroomt het terug naar de linkerboezem en vervolgens naar de linkerkamer. Via het gat maakt het bloed opnieuw een rondje door het hart en de longen. Het lichaam verbruikt het zuurstof in dit bloed niet. 

De extra stroom bloed belast het hart en de longen. Het hart moet sneller en krachtiger pompen dan normaal. Hoe groter het gat, hoe eerder het hart en de longen overbelast worden. Soms kan hartfalen ontstaan.

Het VSD kan op een lastige plaats zitten, bijvoorbeeld vlakbij een hartklep. De hartklep gaat lekken.

Wat merkt u aan uw kind?

De ernst van de aandoening varieert van matig tot zeer ernstig. Hoe groter de opening in het tussenschot, hoe eerder de klachten optreden.

Als het VSD groot is, ontstaan de klachten op zuigelingenleeftijd. Uw kind is eerder vermoeid. Het drinkt slecht, is kortademig en groeit slecht.

Bij een klein VSD merkt uw kindje niets, of heeft het geringere klachten, zoals sneller vermoeid zijn. De meeste kleine VSD's groeien in het eerste of tweede levensjaar dicht.

Onderzoek & behandeling

Hoe stelt de arts een gaatje tussen de kamers vast?

De arts gebruikt een stethoscoop. Hij hoort een luid geruis. Het geruis komt doordat het bloed teruglekt van de ene naar de andere kamer.

De arts stelt de diagnose met behulp van echocardiografie.

Verdere onderzoeken die hij kan doen zijn:

• röntgenonderzoek
• een hartfilmpje (ECG)
• hartkatheterisatie.

Welke behandelingen zijn mogelijk?

De meeste kleine VSD's groeien in het eerste of tweede levensjaar dicht. Als het gaatje eenmaal dicht is gegroeid, verdwijnt het geruis.

Bij middelgrote VSD's wacht de arts af of het gat nog dichtgroeit. Dat kan een paar jaar duren.

Mogelijke behandelingen zijn:

• medicijnen
• operatie

Medicijnen

Uw kind krijgt medicijnen. Die zorgen er onder andere voor dat er meer bloed door het lichaam stroomt en minder door het gat in het tussenschot. Het kind krijgt rust om normaal te groeien. De operatie kan dan zo lang mogelijk worden uitgesteld.

Operatie

De arts opereert een kind met een groot VSD als het kind tussen de drie en zes maanden is. Hij sluit het gat in het tussenschot met hechtingen. Op een groot gat zet hij een lapje (een patch). Het lapje is meestal een stukje hartvlies (het pericard).

Na een geslaagde operatie van een VSD mag uw kind weer alles doen. Uw kind kan gewoon meedoen aan sport.

Veelgestelde vragen over een VSD

Hoe gaat het met volwassenen met VSD?

Mensen met een klein VSD, die tussen 1969 en 1980 een operatie ondergingen, hebben over het algemeen een goede levensverwachting. Zij hebben op latere leeftijd weinig problemen.
Bij mensen een groot VSD is de levensverwachting afhankelijk van de leeftijd waarop het VSD gesloten is. Mensen met een hoge druk in de longen hebben een lagere levensverwachting dan de algemene bevolking. Weinig mensen hebben restafwijkingen, zoals kleplekkage, hartinfectie of restgaatjes. Een klein deel van de mensen met een
VSD heeft na de operatie een pacemaker nodig.

Lees meer in het document Medisch beloop van aangeboren hartafwijkingen (9 pagina's)

* Dit blijkt uit onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam in 2004. In dit onderzoek is de levensverwachting van mensen met aangeboren hartafwijkingen onderzocht. De mensen in het onderzoek ondergingen een hartoperatie in Nederland tussen 1969 en 1980.

Bron: 'Congenital heart disease at adult age' door dr. J. Roos-Hesselink 2004

Mag mijn kind met een VSD sporten?

Een kind met een klein of gesloten VSD heeft geen beperkingen bij sporten. Als u twijfelt, ga dan naar uw kindercardioloog voor een persoonlijk advies.