Wat is een hartklepoperatie?

Tijdens een hartklepoperatie wordt een hartklep vervangen of gerepareerd.
Een hartklep kan lekken of vernauwd zijn. Beide afwijkingen kunnen ook tegelijk voorkomen. Op den duur kan er schade aan het hart ontstaan.

De cardioloog adviseert een hartklepoperatie, als het hart minder goed gaat pompen. Dan moet verdere achteruitgang voorkomen worden.
Er zijn dan 2 mogelijkheden: de chirurg vervangt de klep of repareert de klep.

Reparatie
Bij een reparatie van een klep maakt de chirurg bijvoorbeeld vergroeide klepbladen los of wordt een uitgerekte klepring kleiner gemaakt.
Reparatie van de hartklep heeft de voorkeur boven vervanging van de hartklep. Tijdens en na de operatie zijn de risico's lager. Reparatie is echter niet altijd mogelijk.

Vervanging kunstkleppen
Bij een vervanging haalt de chirurg de bestaande klep helemaal of gedeeltelijk weg en vervangt de klep door een mechanische klep of een biologische klep. Uw cardioloog maakt samen met u de afweging welke klep het beste is. Mechanische kleppen zijn gemaakt van duurzaam materiaal: kunststof of koolstof en metaal.

Voor- en nadelen van een mechanische klep

Voordeel:

  • mechanische kleppen slijten nauwelijks en gaan in principe een leven lang mee


Nadelen:

  • sommige mechanische kleppen maken een tikkend geluid dat u kunt horen
  • u moet levenslang antistollingsmiddelen slikken


Voor- en nadelen van een biologische klep
Biologische kleppen (of bioprothesen) zijn gemaakt van speciaal bewerkt weefsel van dieren (varkens of runderen) of het zijn donorkleppen van mensen (een zogenoemde homograft).

Voordelen:

  • biologische kleppen zijn vrij gemakkelijk te plaatsen zijn
  • biologische kleppen zijn geluidloos
  • u hoeft geen antistollingsmiddelen te gebruiken


Nadeel:

  • een biologische klep gaat een beperkt aantal jaren mee en moet dan weer vervangen worden

Hoe verloopt een hartklepoperatie?

Voor een klepoperatie wordt u ongeveer 8 tot 10 dagen in het ziekenhuis opgenomen. Maar dit verschilt per ziekenhuis en per patiënt. Ongeveer een week voor de opname belt het ziekenhuis u voor de definitieve opnamedag.

Vlak voor de operatie
U wordt naar de operatieafdeling gebracht. Als voorbereiding op de operatie verwijdert een verpleegkundige de beharing op uw borst. U krijgt medicijnen per injectie. Daarna brengt de anesthesist u onder narcose en vindt de operatie plaats. Gemiddeld duurt die 3  tot 5 uur.

Tijdens de operatie
De chirurg opent uw borstbeen. Daarna worden de twee helften met de ribben opzij geduwd en zo kan de chirurg bij het hart komen. Het openen van het borstbeen geeft een wond van 20 centimeter.
U wordt tijdens de operatie aangesloten op de hart-longmachine. Deze machine neemt de functie van het hart over en zorgt voor voldoende aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen voor het lichaam.
Als er geen bloed meer door het hart loopt, wordt het hart met een speciale vloeistof gekoeld en stilgelegd.
Daarna opent de chirurg het hart, bekijkt de hartklep en beslist dan pas definitief wat de beste behandeling is: een reparatie of een klepvervanging.
 Als de ingreep aan de hartklep klaar is, dan leidt de chirurg het bloed weer door het hart. Het hart neemt de functie van de hartlongmachine weer over. De chirurg sluit het borstbeen met metaaldraad.

Na de operatie
Eerst gaat u naar de intensivecareafdeling. Als het goed met u gaat en u geen beademing meer nodig heeft kunt u naar de verpleegafdeling.
Na de operatie komt u in aanmerking voor hartrevalidatie.

Operatie via een 'sleutelgat'
Bij sommige ingrepen aan de hartklep is het mogelijk om het hart te bereiken via een kleinere opening. Het borstbeen wordt dan gedeeltelijk geopend, of er wordt een relatief kleine snede gemaakt bij de ribben. Dit wordt wel een operatie via een 'sleutelgat' genoemd.

Ingreep aan de hartklep via de lies

Soms is het mogelijk om zonder operatie toch een hartklep te vervangen of een eenvoudige reparatie uit te voeren. De arts gaat dan met een katheter via de lies naar het hart.

Vervanging van een hartklep via de lies
In enkele hartcentra wordt sinds enige tijd een nieuwe behandeling toegepast voor het vervangen van de aortaklep en in sommige gevallen de pulmonalisklep. Hierbij plaatst de arts een nieuwe biologische klep met een katheter via de lies.

Voor deze behandeling komt u alleen in aanmerking als u te zwak bent om een openhartoperatie te ondergaan.

Omdat deze methode nog niet zo lang wordt toegepast zijn de vooruitzichten op de middellange termijn nog niet bekend.

Oprekken van een hartklep via de lies
Een vernauwde klep wordt soms opgerekt met een ballon. Dat gebeurt met een ballonkatheter via een ader of slagader. Deze ingreep wordt ballondilatatie (ballonverwijding) genoemd.

Veelgestelde vragen

Mag ik auto rijden na een hartklepoperatie?
Volgens de richtlijnen van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) mag u de eerste 4 weken na een hartklepoperatie geen auto rijden.
Daarna moet een arts beoordelen of u zich weer goed kunt concentreren op het verkeer.

Moet ik altijd geopereerd worden met een klepafwijking?
Nee, een hartklepoperatie is niet altijd nodig. Klepafwijkingen die geen klachten veroorzaken of waarvan geen ernstige gevolgen worden verwacht, hoeven vaak niet te worden behandeld. U wordt dan wel regelmatig gecontroleerd.

Bestaat er een registratiesysteem voor mensen met een hartklep?
In het hartchirurgisch centrum waar u geopereerd bent en een nieuwe kunstklep heeft gekregen zijn alle gegevens van uw kunstklep bekend. Dit is vastgelegd in het kleppenregistratiesysteem van het hartchirurgisch centrum. Mochten er problemen met een bepaalde serie hartkleppen ontstaan, dan kan men u opsporen en voor controle oproepen. Zowel mechanische kunstkleppen als biologische kunstkleppen worden geregistreerd.